Tìm thấy bản thảo của Newton về công thức "hòn đá phù thủy" của giả kim thuật

Bản thảo viết tay này mô tả những thứ nghiệm mà Newton từng thực hiện, đặc biệt là bao gồm luôn cả ghi chép của nhà hóa học nổi tiếng thời đó George Starkey về công thức chế tạo ra " thủy ngân thông thái" - một loại nguyên liệu tạo thành " hòn đá phù thủy" vốn được tương truyền rằng có thể biến chì, sắt, thủy ngân và đồng thành vàng.

Được biết Hiệp hội di sản hóa học Mỹ (CHF) đã mất nhiều thập kỷ qua để truy tìm những ghi chép này và cuối cùng, họ đã mua lại nó từ một bộ sưu tập cá nhân. James Voelkel, người phụ trách mảng sách hiếm tại CHF cho biết "Thủy ngân thông thái được cho là một chất có thể bẻ kim loại ra thành các thành phần hợp thành nên nó. Ý tưởng ở đây là nếu bản "bẻ" kim loại ra từng mảnh nhỏ, sau đó bạn có thể lắp chúng lại và tạo ra kim loại khác."

​

Bản thảo lần này có tựa đề bằng tiếng Latin, tạm dịch ra tiếng Việt là "tạo ra hòn đá phù thủy từ kim loại chưa tinh luyện của sao Hỏa và Mặt Trăng từ bản thảo của các triết gia người Mỹ." Bản thảo này được xác định là một bản sao của tài liệu cùng tên trước đó viết bởi các nhà giả kim nổi tiếng thế kỷ 17 là Eirenaeus Philalethes và Newton đã sử dụng nó như một tài liệu tham khảo cho các thí nghiệm giả kim thuật của ông. Theo tạp chí Hóa học thế giới, bản in đầu tiên của công thức này được công bố hồi năm 1678 và do đó, Newton có thể đã chép lại công thức này trước đó.

Được biết giả kim là một dạng triết học - tâm linh cổ đại, kết hợp hóa học với y học, thiên văn và vật lý. Các nhà giả kim từ thời Trung Cổ tới thế kỷ 17 cho rằng thành công cuối cùng của họ là hòn đá thông thái - một Magnum Opus (tiếng Latin, nghĩa là tuyệt tác) được tin là chẳng những có thể biến kim loại thành vàng, mang lại sự giàu có mà còn có thể dẫn đến sự bất tử.

​

Trong nhiều thế kỷ, hòn đá phù thủy là mục tiêu cuối cùng mà bất cứ nhà giả kim nào cũng theo đuổi, mãi cho tới khi các nhà khoa học sau này xác định rằng tất cả những hứa hẹn đó đều hoàn toàn bất khả thi và thậm chí là không đáng theo đuổi. Hiện vẫn chưa rõ là Newton có thật sự tiến hành các thử nghiệm tạo ra thủy ngân thông thái dựa theo công thức của Eirenaeus Philalethes hay không. Nhưng thậm chí nếu ông không làm, thì bản thảo lần này vẫn rất có giá trị khi nó cung cấp thêm thông tin về nhiều thí nghiệm khác mà ông từng thực hiện.

Voelkel cho biết: "Tài liệu lần này còn có giá trị ở nhiều dòng viết vội khác của Newton ngay trên công thức giả kim. Newton thường tận dụng những khoảng trống hoặc lật ra mặt sau các tài liệu để ghi chép. Trong trường hợp này là những ghi chú về thử nghiệm mà ông đã làm. Đó là công thức chưng cất ra các loại cồn dễ bay hơi từ quặng chì... tương ứng với cách giải thích độc đáo của Newton so với các nhà giả kim khác."

Được biết có hàng chục bản ghi chép như thế này đã được những người có liên quan tới Newton bán vào các bộ sưu tập cá nhân trong suốt nhưng năm 1930 và kể từ đó, nó dần dần quay trở lại các cơ sở giáo dục, bao gồm cả viện nghiên cứu thuộc đại học Cambridge mà Newton đã từng làm việc trước đây. Sau khi mua lại bản thảo lần này, CHF đã tiến hành scan và đăng tải toàn bộ lên cơ sở dữ liệu trực tuyến của Đại học Indiana và các bạn cũng có thể xem thử theo đường dẫn bên dưới.