Nên đọc thêm: Tìm hiểu về hàng không mẫu hạm
Mỹ là quốc gia có nhiều tàu sân bay nhất thế giới, trong đó có tới 10 chiếc siêu tàu sân bay cỡ lớn thuộc lớp Nimitz đều đang còn hoạt động. Loại tàu này dài 332m, nặng 101.600 tấn và độc đáo ở chỗ sử dụng 2 lò phản ứng hạt nhân để tạo ra hơi nước cao áp làm xoay các cánh quạt, trong khi hầu hết những tàu sân bay khác chỉ dùng động cơ điện - diesel mà thôi. Tốc độ tối đa của tàu vào khoảng 56 km/h. Mỗi tàu Nimitz có thể chứa 24 máy bay F-18C, 24 chiếc F18E/F, 4 tới 5 chiếc E/A-18G Growler (một phiên bản đặc biệt của F-18 để tác chiến điện tử). Chưa hết, nó còn chở được 5 máy bay do thám E-2D Hawkeye, 2 chiếc máy bay vận tải C-2 Greyhound và 6 trực thăng Seahawk.
Ngoài ra, Mỹ còn sở hữu nhiều tàu sân bay nhỏ hơn với chiều dài trên 250m, tốc độ tầm 40km/h với khả năng 6 chiếc Harrier II (máy bay chiến đấu phản lực có khả năng cất cánh trên đường băng ngắn và hạ cánh thẳng đứng), 4 trực thăng tấn công AH-1W Super Cobra, 16 trực thăng CH-46 Sea Knight hoặc 4 trực thăng vận tải MV-22 Osprey, 4 chiếc trực thăng CH-53 Sea Stallion và 3 hoặc 4 trực thăng UH-1N Huey. Tuy nhiên, lớp Nimitz là đang được xài tích cực nhất.
Lớp kế nhiệm cho Nimitz là Gerald G. Ford, tên ngắn gọn là Ford. Hiện chưa có chiếc nào thuộc lớp này chính thức hoạt động. Nó cũng là siêu hàng không mẫu hạm với khả năng chở 90 chiếc tối đa, bao gồm các máy bay F-18, E/A-18G Growler, C-2, E-2, máy bay mới thì có F-35C và drone X-47B.
Trung Quốc hiện chỉ có 1 tàu sân bay đang hoạt động, đó là tàu Liêu Ninh. Con tàu nặng 67.500 tấn này bắt nguồn từ chiếc Varyag có từ thời Liên Xô. Trước khi Bắc Kinh mua lại, nó chỉ mới được hoàn thiện 70% và đang nổi ở Ukraine. Năm 2011, tàu hoàn tất việc tân trang và bắt đầu thử nghiệm, và đến năm 2012 thì tàu chính thức được bàn giao cho lực lượng hải quân. Mới đây Trung Quốc cũng xác nhận họ đang đóng thêm 1 chiếc tàu sân bay mới nữa.
Tàu Liêu Ninh dài khoảng 305m và không sử dụng hệ thống phóng như Nimitz. Thay vào đó, nó xài một đường dốc để giúp máy báy cất cánh theo kiểu nhảy ski-jump. Liêu Ninh có thể chứa 24 chiếc máy bay chiến đấu J-10, 6 trực thăng vận tay Z-18, 4 trực thăng chống ngầm KA-31.
Nga cũng chỉ có 1 tàu sân bay đang hoạt động là Đô đốc Kuznetsov. Tàu này thuộc cùng lớp với chiếc Liêu Ninh của Trung Quốc và cũng có phần mũi dốc lên. Trên tàu có thể chứa 12 chiếc chiến đấu cơ SU-33, 20 chiếc Mig-29K, 4 chiếc SU-25 cho mục đích luyện tập, 24 chiếc trực thăng các loại thuộc dòng Kamov Ka-27. Đô đốc Kuznetsov còn sở hữu thêm 12 tên lửa chống hạm và một tên lửa đất đối không để tự vệ trước kẻ thù.
Pháp thì sở hữu 1 chiếc đang hoạt động là Charles de Gaulle. Nó bắt đầu vận hành năm 2001 và hiện đang tham gia chiến dịch chống Nhà nuốc Hồi giáo (IS). Tàu này sử dụng máy phóng tương tự như lớp Nimitz nên không có dốc cong. Trên tàu có thể chứa tối đa 40 máy bay, bao gồm máy bay chiến đấu Rafale M, Super Étendard, máy bay do thám E-2C Hawkeye, trực thăng đa dụng Dauphin, trực thăng vận tải đường dài Caracal và Cougar. Trong quá trình Charles de Gaulle chạy thử, nó đã gặp nhiều vấn đề kĩ thuật, từ việc phải điều chỉnh đường băng cho đến động cơ hỏng và động cơ phát ra tiếng ồn bất thường.
Anh có 2 tàu sân bay đang chế tạo là tàu Nữ hoàng Elizabeth (dự kiến chạy năm 2020) và tàu Hoàng tử xứ Wales (hoàn thành 2022). Hai chiếc này đều thuộc lớp Elizabeth, chiều dài 280m và cũng xài một đường dốc để máy bay cất cánh tương tự như Liêu Ninh và Đô đốc Kuznetsov. Tàu có thể chứa tối đa 50 máy bay, bao gồm F-35B (12 chiếc lúc tuần tra, tăng thành 36 chiếc khi chiến tranh), trực thăng vận tải Chinook, trực thăng chiến đấu Apache, máy bay cánh quạt do thám và trực thăng đa dụng Wildcat hoặc Merlin.
Ấn Độ nắm trong tay 2 tàu là Viraat và Vikramaditya. Viraat ban đầu được đóng và chạy biên chế cho hải quân Anh, sau đó chuyển giao cho Ấn Độ năm 1987. Một số thông tin nói rằng Viraat sẽ tiếp tục hoạt động đến năm 2020, tức là 60 năm kể từ ngày hạ thủy, gấp đôi so với tuổi thọ 25 năm theo ước tính ban đầu. Viraat có thể chứa tối đa 26 máy bay, bao gồm 16 chiếc Harrier, 4 chiếc trực thăng vận tải Westland Sea King Mk.42B-C, 2 chiếc trực thăng nhỏ Chetak và 4 chiếc trực thăng đa dụng Dhruv. Ấn Độ thông báo rằng họ đang chế tạo một tàu sân bay khác để thay cho chiếc Viraat già cỗi và nó là chiếc hàng không mẫu hạm đầu tiên do Ấn Độ tự thiết kế và tự đóng.
Chiếc Vikramaditya thì khá là thú vị khi ban đầu nó chỉ là một chiếc tàu sân bay trực thăng của Xô Viết với tên gọi Baku (thuộc lớp Kiev). Năm 1996, Nga cho ngừng hoạt động chiếc này do chi phí quá cao. Năm 2004, Ấn Độ mua lại Baku với giá 2,35 tỉ USD. Sau một thời gian dài cải tiến để gắn thêm sân đáp, Baku đổi tên thành Vikramaditya và bắt đầu hoạt động trong biên chế vào năm 2013. Tàu có thể chứa tối đa 36 máy bay, bao gồm 30 chiếc MiG-29K chiến đấu đa dụng và 6 trực thăng Ka-31 hoặc Ka-28.
Nhật Bản hiện đang có 3 tàu sân bay, tất cả đều là tàu khu trục trực thăng. 2 chiếc lớp Hyuga dài 197m với khả năng thực hiện các nhiệm vụ chống ngầm nhờ mang trên mình những chiếc trực thăng SH-60K, và khi cần thì vẫn có thể biến thành tàu chỉ huy cho cả hạm đội. Trong thời bình, các tàu Hyuga có thể được dùng để giữ gìn hòa bình hay tuần tra trên biển. Ngoài SH-60K thì Hyuga còn có thể đem theo trực thăng MCH-101, trực thăng tấn công Apache, trực thăng vận tải MV-22 Ospreys và Chinook CH-47.
Chiếc còn lại của Nhật thuộc lớp Izumo với sức chứa tối đa 28 chiếc trực thăng và có kích thước lớn hơn Hyuga (chiếc bên trên trong ảnh). Có tin tức cho rằng Izumo sẽ mang theo máy bay phản lực nhưng nó lại không sở hữu cầu dốc hay hệ thống phóng. Như vậy, Izumo chỉ có thể mang những chiếc với khả năng cất cánh trên đường băng ngắn và hạ cánh thẳng đứng, ví dụ như F-35. Nhật đã mua một số chiếc F-35A rồi nhưng chưa rõ có đem lên Izumo hay không.
Úc sở hữu tàu HMAS Canberra và nó chỉ mới được đưa vào sử dụng hồi năm 2014. Canberra có 6 bãi đáp trực thăng với khả năng cất hạ cánh cùng lúc để triển khai máy bay cỡ nhỏ và trung thật nhanh. Nếu chuyển sang xài trực thăng lớn cỡ Chinook thì 4 bãi có thể xài song song nhau. Bình thường, đội máy bay trên Canberra sẽ bao gồm nhiều chiếc trực thăng vận tải MRH-90 và trực thăng chống ngầm S-70B Seahawk. Một chiếc khác giống Canberra hiện đang được đóng là HMAS Adelaide và dự kiến đi vào hoạt động ngay trong năm nay.
Ý có 2 chiếc là Cavour và Giuseppe Garabaldi. Cả hai đều có thể đem theo 12 trực thăng Agusta Westland EH-101A hoặc những chiếc khác có kích thước tương đương. Riêng chiếc Cavour có dốc đứng để giúp máy bay phản lực cất cánh nên có thể đem thêm 8 chiếc Harrier II nữa. Được biết Cavour sẽ còn được cải tiến để dùng với máy bay F-35 mà Ý mới mua của Mỹ.
Hàn quốc thì có tàu Dokdo. Chiếc tàu sân bay này được chế tạo để đánh kẻ thù theo kiểu "vượt đường chân trời". Như cái tên đã gợi ý, những chiến dịch loại này sẽ đánh vào đất liền bằng các máy bay trực thăng tốc độ cao khiến kẻ thù bất ngờ và không thể bị phát hiện từ xa. Dokdo có thể mang theo tối đa 10 trực thăng thuộc cái loại UH-1H, UH-60P Blackhawk hoặc Super Lynx. Khi cần, tàu có thể hỗ trợ thêm máy bay phản lực như Harrier hay F-35. Hiện Hàn Quốc đang cân nhắc việc mua F-35 để trang bị cho Dokdo.
Brazil cũng có một tàu sân bay và đây là chiếc duy nhất hoạt động ở các nước Nam Mỹ. Với tên gọi Sao Paolo, tàu được Pháp đóng từ năm 1957 đến năm 1960 và phục vụ trong hải quân nước này trước khi được Brazil mua lại năm 2000 với giá 30 triệu USD (không bao gồm bất kì chiếc máy bay nào). Chính phủ Brazil sau đó phải đi mua thêm 23 chiếc chiến đấu cơ A-4 Skyhawk kết hợp với những chiếc trực thăng có sẵn để mang lên boong của Sao Paolo. Tổng cộng tàu có thể chứa tất cả 39 máy bay, trong đó A-4 Skyhawk vẫn là lực lượng chủ đạo, ngoài ra còn có đủ loại trực thăng khác.
Tây Ban Nha thì sở hữu Juan Carlos I, một chiếc tàu sân bay với dốc cất cánh. Tàu có chiều dài 230m và có thể chứa máy bay Harrier II, trong tương lai sẽ được trang bị luôn cả F-35B mua từ Mỹ. Lực lượng trực thăng trên tàu bao gồm Chinook, Sea King và NH-90. Juan Carlos I đóng vai trò quan trọng trong hạm đội hải quân Tây Ban Nha với vai trò hỗ trợ đức lực cho hải quân và bộ binh.
Ở khu vực Đông Nam Á, Thái Lan là nước duy nhất có tàu sân bay. Tàu Chakri Naruebet này được Tây Ban Nha đóng cho Hải quân Hoàng gia Thái Lan theo đơn đặt hàng vào năm 1992 và nó chính thức đi vào biên chế năm 1997. Tàu có dốc cất cánh và ban đầu được thiết kế để xài cho máy bay Harrier và trực thăng SH-60 Seahawk. Tuy nhiên, tính đến năm 1999 thì chỉ có 1 chiếc Harrier hoạt động và đến năm 2006 thì toàn bộ máy bay phản lực đã không còn được mang lên boong nữa. Hiện tại trên Chakri Naruebet chỉ có 4 chiếc trực thăng SH-60 mà thôi. Ngoài việc sử dụng cho quân sự, tàu đôi khi còn được dùng để chở nhà vua và đoàn tùy tùng.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét